Glogonj – Glogon – Glogoni – Glogau - Galagonyás (Torontál) – Logan
Glogonj nekada Logan
Po svemu sudeći Glogonj je svoje ime dobio prema imenu žbunaste biljke, trnovitih grana, belih cvetova i sitnih bobičastih plodova crvene boje GLOGU.
Malo, trnovito drvo do 4 m visine, koje više liči na grm.
Često raste na ivicama šuma ili kultivisanih površina, formirajući velike bodljikave, hladovite i vlažne zone.
Cveta između aprila i juna. Cvetovi su sitni i bele su boje, grupisani u buketiće.
Suprotno od drugih biljaka iz Rosaceae podvrste, cvetovi gloga se pojavljuju posle listova.
Intenzivno zeleni listovi su podeljeni na tri duboko nazubljena dela.
Crveni plodovi su približno, veličine zrna graška i pojavljuju se između septembra i oktobra.
U prastara vremena ova biljka je pokrivala velike površine današnjeg naseljenog mesta, dok se danas zadržala samo mestimično, pored poljskih puteva i asfaltnog puta ka Jabuci .
Na starim topografskim kartama mesto je prvi put označeno-obeleženo pod ovim imenom 1586 godine i to kao naseljeno mesto koje pripada pančevačkom sandžaku /u vreme turskih osvajanja / . Pod istim imenom je upisan i u Pečkom katastru između 1600-1606 godine. General Merci je između 1723 i 1725 godine sproveo topografsko merenje Banata.
Na dobijenoj karti naše selo se vodi kao napušteno naselje
pod imenom GLOKANSNA, a po drugim izvorima – GLOGONIŠKA.
Na mapi Banata iz 1740 godine je mesto označeno pod imenom LOGAN.
Austro-Ugarska je negde1760 godine počela sa organizovanim naseljavanjem ovog dela Banata – već postojećih naselja.
Prvi kolonisti su bili Nemci , a došli su u Glogonj 1765 god, odmah potom dolaze i Rumuni
Masovne kolonizacije su bile nekoliko godina kasnije
- 1774 dolaze Nemci, 1781 Rumuni.
Najstariji pronađeni predmeti govore o mogućem postojanju naselja još u bronzanom dobu.
Pronađene su tri bronzane narukvice, kolajna, deo bronzanog oklopa, ‘granata’ od pečene gline sa zelenkastim postom i tri žute tacke, na sebi.
Iz rimskog perioda je pronađena metalna narukvica /iz vremena cara Aurelijana/, nekoliko glinenih posuda kao i grncčarija od pečene gline sa šarama karakterističnim za taj period.
Ovi predmeti su nađeni oko, današnje, crpne stanice na lokaciji Umka, desno od puta ka Jabuci.
Na dubini od oko 2 metra prilikom radova (kopanja) na crpnoj stanici – pronađena je kompletna polica sa tadašnjim posuđem od gline – za kuhinjske potrebe .
Provlače se i dve priče:
- Prilikom kopanja temelja za današnji Dom kulture, pronađena su dva kamena kovčega .
Jedan je bačen u bunar – koji je kasnije zasut zemljom – zatrpan, a drugom se gubi svaki trag.
Takvi kovčezi su bili karakteristični za sahrane rimskih viših vojskovođa.
- Kod nekadašnje štale, na utrini severno od sela, pronađena su dva kostura sa nakitom i oružjem, koji bi trebalo da potiče iz vremena prodora Huna na ove prostore( 10- 12 vek )
2000© Dorel Voštinar